Hindi matatawaran ang pagkakakilanlan ng isang tunay na Pilipino — ito ay hindi basta isinilang, ito ay nabubuhay, nararamdaman, at isinasabuhay sa bawat araw.

Bilang patunay ng hangaring ito, ang kaguruan ng Kagawaran ng Filipino mula sa Kolehiyo ng Edukasyon ay nagsagawa ng isang makabuluhang pakikipamuhay sa komunidad ng Katutubong T’boli sa School of Living Traditions, South Cotabato, mula ika-26 hanggang ika-31 ng Mayo, 2026. Humakbang sila mula sa mga silid-aralan ng Luzon patungo sa malalim na kagubatan ng Mindanao, hindi bilang mga turista, kundi bilang mga tagamasid na may puso.

Mula sa pangunguna ng Puno ng Kagawaran, Instr. Aira Mitra, kasama sina Dr. Imelda Sioson, Instr. Mary Grace Pelaez, Instr. Samantha Morano at Instr. Cleofe Mae Montoya, nilayon ng pagtuklas na ito ang higit sa isang simpleng pagbisita. Ninanais nitong ihayag ang kultura ng T’boli sa buong kagandahan at kahulugan nito—ang kanilang mga awit, damit, tradisyon, at pananaw sa mundo.

Higit pa rito, binalangkas nito ang isang katotohanan: na ang pagkakakilanlan ng bawat kasarian ay may natatanging gampanin at dignidad sa loob ng kanilang pamayanan. Ang babae at lalaki ay hindi lamang mga papel sa lipunan — sila ay mga tagapag-ingat ng kaalaman, sining, at alaala.

Ang ganitong uri ng malalimang pakikipamuhay ay nagbubukas ng mga pintuan ng pag-unawa na hindi kailanman mabubuksan ng aklat o slide presentation. Napalawak nito ang kaalaman ng mga gurong kalahok ukol sa iba’t ibang katutubong komunidad sa buong kapuluan—na ang bawat isa ay may sariling wika, paniniwala, at paraan ng pamumuhay na karapatdapat igalang at pangalagaan. Ang boses ng bawat kasarian, na madalas malampasan sa mga diskurso, ay binigyan ng espasyo upang marinig, maunawaan, at ipagdiwang.

Sa huli, ang pinakamahalaga ay hindi lamang ang kaalaman na kanilang nauwi, kundi ang pagbabago ng puso na hatid ng lehitimong pakikilahok. Patunay na “Ang bawat tradisyon ay hindi mananatili sa nakaraan, bagkus ito ay lakas ng kasalukuyan at gabay sa kinabukasan.”

Patuloy ang pagsuporta ng RTU sa mga adhikaing nagpapalakas sa boses ng mga katutubong komunidad sa bansa. Kaisa sa pambansang layunin na paigtingin ang pagbubukas ng pinto ng pag-asa para sa mas malawak at mas malakas na inklusibong edukasyon na yumayakap hindi lamang sa naiiba ang kasarian, kundi maging sa naiiba ang kaugalian at tradisyon.